• darkblurbg

 

Salon 1: 18 december 2016: Over Ferdinand Bordewijk, harde romans, zachte liefde en een vergeten componiste


In onze eerste salon aandacht voor Ferdinand Bordewijk, de schrijver van de leeslijstklassiekers Bint, Blokken en Karakter, harde romans met tijdloze thema's, zoals macht, angst en haat. De gereserveerde, sombere Bordewijk was getrouwd met zijn tegenpool, de sociale, extraverte Johanna Roepman, een gevierd componiste in haar dagen. Hun band was innig.

Neerlandica Elly Kamp vertelde over haar dubbelbiografie Ferdinand en Johanna en twee enthousiaste bestuursleden van het Bordewijkgenootschap, musicologe Margaret Krill vertelde over de composities van Johanna Roepman. Penningmeester Niels Klinkenberg is familie van het echtpaar.

Pianist Marcel Worms speelde zelden te horen composities van Johanna Roepman, die te horen zijn op 'From the Bottom of my Heart’, de nieuwe cd met nooit eerder uitgebracht werk.

Extra aandacht was er voor de onbordewijkse roman, Bloesemtak (1955), een roman die minder bekend is. Dat is jammer, want het werk is een van de meest menselijke romans van Bordewijk en een van de zeldzame boeken van zijn hand waarin de liefde een rol speelt. Het is, zeker in de deze tijd van genderdifferentiatie, interessant om naar aanleiding van de roman iets te zeggen over de typisch 'mannelijke eigenschappen' die kenmerkend zijn voor het werk van Bordewijk en het vrouwbeeld zoals dat in Bloesemtak naar voren komt. Dat gaan we dan ook zeker doen. Maar het allerbelangrijkst is dat Bordewijk in Bloesemtak getuigt van de liefde voor zijn vrouw.  

Verder sprak de Zaanse schrijver Hans Kuyper met cabarethistoricus Jacques Klöters over zijn recente werk en Zaankanter Dirk Witte, schrijver van het bekende lied 'Mens durf te leven!' Is er een overkomst tussen Bordewijk en Witte? Leerlingen van jeugdtheaterschool Theatermijn lazen fragmenten voor uit werk van Bordewijk en Carolina Mout en pianist Nico van der Linden zorgden voor de muzikale omlijsting. Stadsdichter Kees Jan Sierhuis schreef speciaal voor de salon een toepasselijk gedicht. Het productieteam van Fluxus maakte o.a. een animatiefilmpje.

 

       

 

 

 

     

Salon 2:26 februari 2017: Over Hans Keilson, een liefde in oorlogstijd, het sonnet als troost en de kracht van herdenken.

In onze tweede Zaanse literaire salon stond in het teken van de onderduiksonnetten van Hans Keilson, de Duits-Nederlandse schrijver/psychiater die pas op zeer hoge leeftijd literaire erkenning kreeg. Op zijn 101ste werd hij door de New York Times tot geniaal schrijver uitgeroepen. Pas na zijn dood voMensnd zijn echtgenote Marita Keilson 46 gedichten, gewijd aan Hanna, die net als Hans Keilson ondergedoken zat in Delft. Een verboden liefde tegen  de achtergrond van de oorlog.


                     

 

Marita Keilson-Lauritz was te gast, de weduwe van Hans Keilson, samen met dichter Jos Versteegen, die de gedichten uit het Duits vertaalde en op dit moment aan de biografie van Keilson werkt. 

Pianist Marcel Worms en de Zaanse violist Tim de Vries (16) speelden enkele composities waar Hans Keilson zo van hield.

Voor het in 2016 verschenen Woon ik hier sprak Jos Versteegen met de bewoners van een verzorgingshuis, bij hem in de buurt. Hij wilde    voor nieuwe gedichten laten inspireren door hun levensverhalen, hun herinneringen, hun terugblik op vroeger. De bundel Woon ik hier is het resultaat van die gesprekken. Heel vaak vertelden de geïnterviewden over de oorlogsjaren. De oorlog had herinneringen achter gelaten die zich niet meer lieten wissen. In de salon vertelde Versteegen over het tot stand komen van de bundel en worden enkele gedichten voorgedragen waarin herinneringen aan de oorlog centraal staan.

In deze salon besteedden we ook aandacht aan Ber en Uut Hulsing en het clandestiene literaire tijdschrift Zaans Groen. Het Zaanse duo Ber en Uut Hulsing vormde in de oorlog het GG-cabaret. Die letters stonden voor 't Gaat Goed, de woorden waarmee ze elkaar in de bezettingstijd moed probeerden in te praten.

                

 

Zaans Groen verscheen vier keer aan het eind van de oorlog. Het tijdschrift werd mede opgericht door broer en zus Klaas en Mart Woudt; medewerkers waren onder andere Ber Hulsing en Marcus Bakker, de latere voorman van de CPN. Het blad was opvallend mooi geïllustreerd met de litho's van graficus Ru van Rossem. Annemieke en Martine Woudt, dochters van Klaas, spraken met Hans Kuyper

Journalist Erik Schaap werd geïnterviewd over zijn nieuwe boek over de Februaristaking in de Zaanstreek. Aan deze tegen de Jodenvervolging gerichte demonstratie deden in 1941 tienduizenden Zaankanters mee. Nergens in Nederland lag het werk langer stil dan hier. Nog elk jaar wordt de Februaristaking herdacht bij het naast het Zaantheater staande, door verzetsstrijder Truus Menger gemaakte monumen.

Maar liefst drie zangeressen – Daphne Groot, Ine Kuhr en Lenneke Willemsen – en de bevlogen altvioliste Annemarie Hensens trakteerden de volle zaal op de mooiste liedjes, muziek en teksten. 

 

 

Salon 3: 23 april 2017: Over Louis Couperus en Eline Vere, Levenslust en het onafwendbare noodlot

Onze laatste salon van het seizoen ging over Louis Couperus (1863-1923), auteur van veelgelezen romans als Eline Vere, De stille kracht, Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan. Met Rémon van Gemeren, schrijver van de nieuwe, dikke biografie (958 bladzijden!) Couperus; een leven spraken we over de 'mysterieuze en ongrijpbare' Couperus, die zelf zei: 'De litteratuur in mij heeft mij getroost voor de dorre werkelijkheden.

De Zaanse bas-bariton Sam Eggenhuizen liet horen waarom Couperus zo dol was op de opera, culinair journalist Onno Kleyn vertelde ons alles over potage velouté, côtelettes en papillote, chocoladepodding en andere lekkernijen uit de tijd van Louis Couperus en Yvonne Kelatow, bekend van 'De keuken van Von' en 'Serah Artisan', maakte gepeperde, Indische heimweehapjes uit het kookboek van mevrouw Couperus.

Na afloop konden de bezoekers genieten van een 'nassi-goreng uit Spanje'. Verder zong zanger Marijn Brouwers een Couperuslied en las Valentina Pos (10), ze deed mee aan de Zaanse voorronde van de Nationale Voorleeswedstrijd, jeugdherinneringen voor van de kleine Louis. Actrice/zangeres Carolina Mout droeg voor en zong een Couperiaanse versie van een Gershwin-song, daarbij begeleid door gitarist Leon Mennen.

     

          


‘Eline is dood’, fluisterde heel Den Haag en de mensen waren verontwaardigd. Waarom liet de jonge schrijver Louis Couperus zijn heldin zelfmoord plegen? We namen een kijkje in de ziel van de Haagse freule Eline Vere, een van de geliefdste romanpersonages uit de Nederlandse letterkunde. Zij is de hoofdpersoon in het romandebuut Eline Vere, een Haagsche roman (1889); Couperus was toen 25 jaar. Pianist Marcel Worms speelde de muzikale karakterschets  'Eline' (1952) van componist, dandy en bewonderaar van Couperus Alexander Voormolen. Dit was de tweede keer dat deze compositie ten gehore werd gebracht.