Salon 4: Carry van Bruggen en Jacob Israël de Haan, 19 november 2017

Twee van de meest opzienbarende figuren uit de Nederlandse letteren hebben Zaanse wortels. Carry en Jacob, zus en broer, woonden van 1885 tot 1900 in Zaandam. Hier groeiden ze op in een groot, arm Joods gezin. Beiden waren in hun werk onafhankelijk, baanbrekend en scherp. Niet bang om grote thema’s aan te pakken: vrouwenrechten, homoseksualiteit, politieke kwesties. Beiden werden zowel geroemd als vervloekt door tijdgenoten. In deze salon stonden schrijfster Carry van Bruggen en dichter Jacob Israël de Haan centraal.

Nationaal item: 
De Zaanse literatuurwetenschapper Renate Sun-Louw gaf een essayistisch getinte inleiding over de schrijvers. Als hoofdgast ontving zij  biograaf en neerlandicus en kenner van het werk van Jacob en Carry, Jan Fontijn.

Regionaal item:
Presentator Hans Kuyper sprak met stadsarchivaris Geke van de Kamp van het Gemeentearchief Zaanstad. Onlangs had het archief een uitgave van De Grote Letterproef aangekocht, gewijd aan Jacob Israël de Haan.

Jongeren:
De jonge Zaanse violist Tim de Vries speelde een aantal werken van o.a. componist Marc Lavry (1903-1967) en werd daarbij begeleid door pianiste Mirsa Adami.
Acht leerlingen (15-17) van de Zaanse jeugdtheaterschool Theatermijn hadden speciaal voor de salon een gedicht/lied van J.I. de Haan ingestudeerd, in een regie van regisseur Tjerry Snel. 
De 18-jarige Zaanse Lotte Kuijt en haar vader speelden een hilarische flash-mob vanuit de zaal en op het podium; de sketch speelde in op actuele gebeurtenissen rondom Joods erfgoed in Zaandam en werd speciaal voor de salon geschreven door Hans Kuyper.
De jonge Zaanse trompettist Mark Nieuwenhuis en stadsdichter Jeroen van Leeuwen verzorgden een originele en moderne poëtische bijdrage.

Muziek, voordracht en beeldmateriaal:
Naast Tim en Mirsa was er muziek van zangeres Niki Jacobs en accordeonist Pieter Jan Cramer. Zij vertolkten op hun eigen wijze Jiddisch repertoire. 
De Zaanse acteur en regisseur Rick Dros droeg fragmenten voor uit het werk van Carry en Jacob.
Onze twee Zaanse fotografen Edith van Leeuwen en Karin Timmerman, maakten speciaal voor de salon prachtige foto's van Zaans Jiddisch erfgoed.

Jiddische hapjes:
Na afloop van de salon werden er Jiddische hapjes geserveerd – o.a. haringsalade, viskoekjes, boterkoek- speciaal voor de salon gemaakt door Fleur Poot.

  

Salon 5: Nescio en Rein Stuurman, 3 februari 2018

Wat hebben de schrijver Nescio en de vogelschilder Rein Stuurman met elkaar gemeen? Beiden lieten zich inspireren door de weidse Nederlandse natuur. 

Nationaal item: 
Nescio werd aan het begin van de twintigste eeuw beroemd met drie piekfijne novellen: De Uitvreter,Titaantjes en Dichtertje. Hij combineerde hierin een hemelbestormende dadendrang met een weemoedige verstilling, uniek in de Nederlandse literatuur. Pas in de jaren negentig werden zijn Natuurdagboeken bekend. Het zijn impressies van zijn wandelingen door Nederland, waarbij hij ook schreef over de ‘zilveren slooten van de Zaan’. 
De Zaanse literatuurwetenschapper Renate Sun-Louw gaf aan de hand van foto's en karakteristieke fragmenten een essayistisch getinte inleiding en verdieping over leven en werk van Nescio. Daarbij stond zijn kenmerkende stijl en de rol van zijn dagboek in zijn leven, centraal. 

Regionaal item:
Zaankanter Rein Stuurman is vooral bekend om zijn prachtige illustraties in de vogeldetermineergids Zien is Kennen! uit 1937. Hij was een vogelaar in hart en nieren, die vele uren doorbracht in de polders en langs de wateren van de Zaanstreek. Ook hij hield een natuurdagboek bij. Dirk Rönitz van het Gemeentearchief dook voor ons in de collectie van het Gemeentearchief Zaanstad om het mooiste van Rein Stuurman te laten zien. En Martien Roos, Conny Scholtes en Henk Heijnen, kenners van het werk van Stuurman vertelden aan presentator Hans Kuyper waarom ze zo van het werk van Stuurman houden.

Jongeren:
Leerlingen (15-17) van de Zaanse jeugdtheaterschool Theatermijn maakten speciaal voor de salon een filmpje over de Titaantjes van Nescio.

De soundtrack bij de teksten:
Mezzo-sopraan Charlotte Stoppelenburg, pianist Marcel Worms en zanger Bas Grevelink zongen o.a. Schubert, Schumann, en Brassens, de soundtrack bij de teksten uit het dagboek van Nescio. Operettekoor Belcanto uit Oostzaan bracht het lievelingslied van Nescio ten gehore.

En verder:
lieten cursisten van het Schrijfcafé van Fluxus zich inspireren door de natuur, las Rick Dros een aantal fragmenten uit het natuurdagboek en traden ook de stadsdichters weer op.

 

Salon 6: Cor Bruijn, 15 april 2017

Cor Bruijn staan in het collectieve geheugen van Nederland gegrift vanwege zijn roman ‘Sil de Strandjutter’, waarop de gelijknamige legendarische televisieserie werd gebaseerd. Maar Cor Bruijn is veel meer dan alleen maar de geestelijk vader van Sil en Lobke. Hij schreef tientallen romans voor kinderen en volwassenen. Een deel daarvan speelt zich af in de Zaanstreek, want Cor Bruijn voelde zich zeer sterk met zijn geboortegrond (jij werd geboren en getogen in Wormerveer) verbonden. Verschillende gasten lieten het publiek steeds een andere kant zien van de schrijver en idealist Cor Bruijn. 

Nationaal item: 
De Zaanse literatuurwetenschapper Renate Sun-Louw gaf een essayistisch getinte inleiding over leven en werk van Cor Bruijn. Daarnaast liet zij zien waarom Cor Bruijn zo geroemd werd om zijn karaktertekeningen. Kenner John Pasman uit Wormerveer belichtte in een lezing zijn onderwijsidealen.

Regionaal item
Hans Kuyper sprak aan de hand van bijzondere archiefstukken uit uit de Cor Bruijn-collectie van het Gemeentearchief Zaanstad, met Cor Bruijn-kenner Thea van 't Loo uit Wormerveer. Schrijfster en actrice  Wiske Sterringa is een echte fan, die alle boeken van Cor Bruijn in de kast heeft staan. Zij vertelde waarom ze zo gegrepen is door zijn werk.

Jongeren:
Twintig jongeren de leeftijd van 9-12 jaar van de Zaanse theaterschool Theatermijn brachten verbeelden een aantal verhalen die zijn hoorden van hun ouders en grootouders. Thema's die ook in het werk van Bruijn een rol speelden.

Muzikale vertolking:
Het zangkwartet Daphne Groot, Rosalie de Jong, Bas Grevelink en Sander Volders gaven onder leiding van pianist Wim Veenhof en toetsenist Inge Reijn een muzikale invulling aan de middag. Zij laten liederen horen die de sfeer ademen van het werk van Cor Bruijn. Ook werd een Zaansch Liedeken gezongen. Presentator Hans Kuijper schreef en vertaalde speciaal voor deze middag een aantal teksten.

En verder:
De Zaanse acteur en regisseur Rick Dros droeg fragmenten voor uit het werk van Cor Bruijn en de stadsdichters lieten zich inspireren door Cor Bruijn.